Ahsen Okyar Söylenmek yerine söylemek lazım…

ULTRA ZENGİNLEŞME VE DERİN YOKSULLAŞMA – Ruhittin SÖNMEZ

ULTRA ZENGİNLEŞME VE DERİN YOKSULLAŞMA - Ruhittin SÖNMEZ

Demokratik Değişim Hareketi Sözcüsü Rubil Gökdemir arkadaşım son yazısında önemli bir habere yer verdi: “Türkiye, son yirmi yılda ultra zengin sayısındaki artış oranında dünyanın ilk sıralarına yükseldi. Ülkemizde ultra zengin kategorisinde değerlendirilen kişi sayısı 4208'e ulaştı.”

Yazı içinde “Türkiye'nin son çeyrek yüzyıldaki sosyolojik ve siyasi dönüşümünü anlamamıza yardımcı olabileceği için”, “bu 4208 kişinin kaç tanesi son 25 yılda ortaya çıktı?”sorusu öne çıkarılıyor.

Gerçekten bu soru çok önemli. Çünkü Türkiye’de devlete dayanmadan veya devletle anlaşmadan ultra zengin olmak pek mümkün değil.

2003 yılından 2026 Mayıs sonuna kadar geçen yaklaşık 24 yıllık sürede, iktidarın topladığı vergiler, yaptığı borçlanmalar ve sattığı özelleştirme gelirleri dahil devletin yönettiği toplam kaynak hacmi 4 trilyon dolar eşiğini aşmıştır.

Bu meblağ, Cumhuriyet tarihinin önceki tüm hükümetlerinin harcadığı toplam paranın çok üzerindedir. Bu devasa bir ekonomik gücün yeniden dağıtımı anlamına gelmektedir.

Asıl yakıcı soru, bu devasa kaynağın neden yüksek teknolojiye, üretime ve nitelikli eğitime değil de; betona, faize, israfa ve kendi zenginlerini yaratmaya aktarıldığıdır.

MUTSUZ VE UMUTSUZ GENÇLER ÜLKESİ – Ruhittin SÖNMEZ

MUTSUZ VE UMUTSUZ GENÇLER ÜLKESİ - Ruhittin SÖNMEZ

Anadolu’nun bağrında sessiz, derinden ve hepimizi yakacak büyük bir sosyolojik yangın büyüyor. Siyasetin yapay ve kısır gündemlerine (kayyımlar, "mutlak butlan" tartışmaları) hapsolmadan gerçek ve can yakıcı toplumsal gerçeğimize odaklanmamız gerekli. Çünkü siyaset geçici, sosyolojik çürüme kalıcıdır.

MAK Araştırma’nın yaptığı bir anket çalışmasının sonuçlarını Fatih Altaylı’nın Mehmet Ali Kulat ile yaptığı programda izledim. Bu araştırma Türkiye’deki genç kuşakların içinde bulunduğu sosyo-psikolojik durumu ve yapısal krizleri çok çarpıcı verilerle ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları geleceğimizi, yani gençliğimizi kaybetmekte olduğumuzu gösteren bir alarm niteliğinde.

Önce anketin bazı sonuçlarını özetleyelim:

Demografi ve Aile Yapısındaki Büyük Çözülme: MAK Araştırma, aynı yöntemle 2004 yılında (AK Parti iktidarının başında) ve Mayıs 2026’da, 18-33 yaş arası 8.000 gençle yüzyüze görüşerek, iki araştırma yaptı.

2004’te gençlerin tamamı evlenmek ve çocuk sahibi olmak istiyordu. %80'i 3, 4, 5 veya 6 çocuk hayal ediyordu. Nüfus artışı güçlüydü.

2026 anketinde (önceki araştırmadan 22 yıl sonra) değişim korkunç: Gençlerin yaklaşık %10'u artık hiç evlenmek istemiyor. Evlense bile çocuk istemeyenlerin oranı da yaklaşık %10. Genç nüfusun 5'te 1'i (aile ve çocuk kavramından) tamamen uzaklaşmış durumda. Artık evlenen ve çocuk isteyenlerin %80’i sadece 1, 2 veya 3 çocuk istiyor. Türkiye Batı gibi nüfus gerileme trendine geçti, en büyük güç olan genç nüfus kaybediliyor. Nüfus artışımızın negatife dönmesi, yakın gelecekte yaşlı, dinamizmini kaybetmiş ve sosyal güvenlik sistemi çökmüş bir Türkiye demektir

Ev Genci Oranı: "Ev Genci" (Ne eğitimde ne istihdamda olan- NEET) oranlarında Türkiye,%28-30 bandı ile OECD ülkeleri arasında maalesef ilk sıralarda yer almaktadır.

Beyin Göçü ve Gelecek Kaygısı: Gençlerimizin %64'lük kesimi başka bir ülkeye "kalıcı olarak gitmek isterim" diyor. Özellikle tıp, mühendislik ve yazılım alanındaki yeni mezunların Avrupa ve Kuzey Amerika’ya göçü, Türkiye'nin beşerî sermayesinde ciddi bir kan kaybına işaret ediyor..

Liyakat ve Torpil Algısı: Gençlerin %74,7'si işe girebilmek için liyakatin değil, kayırmacılık ve torpilin etkin olduğunu düşünüyor (Devlet-özel sektör ayrımı yapmaksızın). Uluslararası şeffaflık örgütlerinin Yolsuzluk Algı Endeksi'nde veriler de aynı gerçeği gösteriyor. Gençler arasındaki en büyük adalet kırılması "mülakat sistemi" ve "akraba/parti kayırmacılığı" üzerinden yaşanmaktadır.