Yılbaşı kartları! – Nazım ÇELİK
Yılbaşı kartları! - Nazım ÇELİK
Evet dostlar, bir yıl daha bitti. Sanırım bu yıl herkes için zor bir yıl oldu. Yanımızda olanlar vardı, olmayanlar vardı. Belki birçoğunu kaybettik, kalan sağlar bizimdir misali hayata sımsıkı sarılmış devam ediyoruz. Çok değil bundan 25 yıl önce sevdiklerimize yılbaşlarında yeni yıl kartı gönderirdik. Yılbaşı kartında beyaz kar, geyikler, yeşil çam ağacı ve üstünde değişik süsler olan bu kartları PTT aracılığı ile sevdiklerimize gönderir arkasına “Tüm hayallerin ve dileklerin bu sene gerçek olsun, tüm güzellikler 1995'te seni bulsun!” gibi süslü ve iyi dilekler yazardık.
Yılbaşı gecesi genelde dost, akraba ve yakın komşular ile birlikte evde geçirilirdi. TV izlenir, tombala oynanır, portakal elma yenir, çekirdek çitlenir, saat 12 oldu mu herkes birbirine sarılır iyi dileklerde bulunurdu. Evlerde Hristiyan aleminin Noel’i değil, yeni bir yıla girmenin mutluluğu yaşanırdı. Fakat son yıllarda ne olduysa her yılbaşı yaklaştığında bir tartışma başladı “Biz Hristiyan mıyız ki yeni yılı kutlayalım. Onlar bizim bayramımızı kutluyor mu?”
Evet kutlamıyorlar. 1 Ocak yılbaşı kutlamasının Hıristiyan dünyasının bayram olarak kabul ettiği Noel'le hiçbir ilgisi ve alâkası yok. Noel, Hıristiyanlar arasında Hz. İsa'nın doğum tarihi olarak kabul edilen 25 Aralık günüdür. Bir hafta boyunca kutlarlar. Dinî bir özellik taşır. Biz Müslümanlar ise İsa’nın doğumunu asla kutlamayız, sadece yeni bir yıla girmenin mutluluğu yaşarız.
Yılbaşı bir takvim olayıdır, dinî hiçbir özelliği yoktur. Özellikle ülkemizde Yılbaşı kutlamalarına alternatif bir kutlama üretildi. Mekke'nin fethi. Tarihi kaynaklara göre; (İbn-i İshak, İbn-i Hişam, Belazûrî, Vakıdî, İbn-i Esir, İbn-i Kesir gibi tarihçinin ittifakla verdiği tarih) 20 Ramazan 8’de gerçekleşmiştir. Yani 11 Ocak 630 tarihinde. Mekke'nin fetih tarihi 10 gün önceye çekildi b ve ne yazık ki bir etkinlik olmaktan öteye gidemedi. Dünya üzerinde yeni yıla girerken ülkeler ve insanlar neler yapıyor ve nasıl kutlanıyor hep birlikte görelim. İspanya'lar yeni yıla ağızları üzüm dolu olarak girerler. 12 üzüm tanesini yemenin 12 ay boyunca mutluluk ve refah getireceğine inanırlar. Üzümleri yemek için saatin 12olmasını beklerler. Saat 12’de yenilen her üzüm bir dileği temsil eder.
Arjantin, Kolombiya ve Meksika gibi ülkelerde, yılbaşı gecesi giyilen kırmızı iç çamaşırı, kişinin aşk hayatında şans getireceğine inanılır. Yunanistan’da yılbaşı arifesinde komşuların kapısına soğan asılır. Sabah kalkan ebeveynler çocuklarının kafasına vurarak uyandırır. Bereket olsun diye.
Romanya’da çiftçiler yılbaşında hayvanlarıyla iletişim kurmaya çalışır. Eğer karşılık alırsa o yılın bereketli geçeceğine inanırlar. Çek Cumhuriyeti’nde yaygın inanışa göre bir elmayı yarıya böldükten sonra çekirdek bölgesine bakarak gelecek yıl hakkında öngörüye sahip olurlar. Belçika’da okulda çocuklar mektup yazıp bu mektubu kurdele, melek figürü ve gül ile süsleyerek yıl başı akşamı ailesine okurlar. Danimarka’da komşu kapısında tabak kırılır. Sabahı ne kadar çok tabak kırılmışsa o kadar şanslı bir yıl geçirileceğine inanırlar ve ayrıca Noel gecesi kötü ruhlardan arınmak için sandalyeden atlarlar. Aile hep birlikte toplanıp sandalyeden atlayarak kötü ruhların kaçtığını düşünürler.
Almanya’da yılbaşında evler yıldızlarla süslenir, sofralarda geleneksel çörekler yer alır. Yeni yıla çörek yiyerek girerler. Şaka olsun diye bazı çöreklerin içi değiştirilerek hardal konur. Onu yiyen kişi şanssız bir yıl geçireceğine inanır. İngilizler yılbaşı akşamı el ele tutuşarak halka oluşturur ve İskoç şair Robert Burns ünlü şiiri okunur.
İngiltere’de yılbaşı, Big Ben’in çanlarıyla başlar. Gece yarısında Londra gökyüzü havai fişeklerle aydınlanır. Aileler hindi veya rosto yer. Norveç’te Noel günü süpürgeleri saklama geleneği vardır.
Norveçlilerin inanışlarına göre Noel zamanı gökyüzünde zevk için süpürge ile gezen cadılar vardır. Evlerden süpürgeleri çalan kötü ruhları engellemek için süpürgeleri saklarlar.
Slovakya ve Ukrayna’da Ailenin en yaşlı erkek üyesi bir kaşık dolusu puding alıp tavana atar. Puding ne kadar çok yapışırsa o kadar çok şans getireceğine inanırlar. Filipinler’de dairesel semboller sayesinde tüm yılın bereketli geçeceğine inanan halk, bozuk metal paralar taşır, puantiyeli elbiseler giyerler ve masalarında yuvarlak meyve bulundurur.
Şili’de yeni yılda vefat eden yakınların mezarların başında mum yakıp klasik müzik eşliğinde girerek ölenlerini anarlar. Ayrıca Şili halkı evlerini süpürerek bir önceki yıldaki kötü ruhların da evden uzaklaştırdıklarına inanır. Yılbaşı gecesi bekar İrlandalı kadınlar, yastıklarına ökse otu esans yağı sürerler. Bu sayede evleneceği kişiyi rüyasında göreceğine inanır. Brezilya’da halk yeni yılı beyaz renk elbiselerle karşılar. Beyazın onlara şans getireceğine inanırlar. Fransa’da Noel, peynirler ve tatlılarla dolu sofralarda kutlanır. Paris ışıklarla parıldar.
Rusya’da çocuklar, Noel Baba’nın Rusya’daki karşılığı olan Ded Moroz’dan hediye beklerler. Aileler süslü çam ağaçlarının etrafında toplanır. Bunları çoğaltabiliriz. Dünya’nın her köşesinde yeni yıl, coşku ve neşe ile kutlanır. Sadece yeni bir yıl karşılanır.
Her ne kadar günümüzde yılbaşı kartlarının yerini WhatsApp gibi teknolojik uygulamalar aldıysa da değişmeyen tek şey yeni yılda iyilik dileklerdir. Hadi bende bir dilekte bulunayım. Öncelikle sizlere sağlık, refah, huzur, ülkemize adalet, güven ve güçlü bir Türkiye diliyorum.
https://www.kocaeligazetesi.com.tr/makale/27157538/nazim-celik/yilbasi-kartlari